
Mają skomplikowane mózgi, mądre oczy i wielkie serca. Pod wieloma względami są podobne do ludzi, jednak ich życia są o wiele krótsze. 7, 10, 15 lat... Dlaczego psy żyją tak krótko? Dlaczego nie mogą żyć tyle, co ludzie? Przecież to jedyna ich wada...
Szybki rozwój, wczesna śmierć
Zacznijmy od tego, że zwykle psy mniejszych ras żyją dłużej niż dużych. Przykładowo maleńka chihuahua może żyć nawet 20 lat, podczas gdy ogromny dog niemiecki umiera w wieku 8-10 lat. Dla porównania oczekiwana długość życia w Polsce wynosi 79 lat.
Różnica wynika z tego, że psy rozwijają się o wiele szybciej od ludzi. Ich ciąże trwają od 58 do 68 dni, podczas gdy ciąża człowieka 9 miesięcy. Psy nie opiekują się potomstwem tak długo jak ludzie – szczeniaki są zabierane od matki w wieku 8-12 tygodni.
Psy szybciej ząbkują, szybciej zaczynają chodzić, dojrzałość płciową osiągają w wieku około sześciu miesięcy, a człowiek w wieku 12-16 lat. Ogólnie rzecz biorąc, psy rozwijają się szybciej od ludzi i wcześniej odchodzą.
Zobacz także
Nieuchronne działanie ewolucji
Wilki przebywające pod opieką człowieka żyją średnio od 15 do 20 lat, podczas gdy psy podobnej wielkości od 8 do 13 lat. Skąd ta rozbieżność? Zdarza się przecież, że wilki żyją dwa razy dłużej od podobnych im owczarków...
W grę wchodzi kilka czynników, a jednym z nich są selektywne hodowle psów. Poszukując pewnych pożądanych cech, hodowcy zmniejszają zmienność puli genetycznej, pozwalając na reprodukcję tylko niewielkiej liczbie osobników z określoną cechą.
Wśród wilków różnorodność genetyczna jest ogromna, a prawo do przekazania genów mają tylko najsilniejsze i najbardziej dominujące osobniki. Chore lub słabe osobniki mają definitywny zakaz rozmnażania. Mogą za to pomagać w wychowaniu potomstwa.
Wilki rozmnażają się aż do śmierci, a ze swoimi dziećmi niekiedy tworzą watahy. W przeciwieństwie do nich psy nie odnoszą korzyści z rozmnażania. Co więcej, starsze suki nie są rozmnażane, co może przekładać się na długość życia całego gatunku.
Zobacz także
Selektywne hodowle psów
Hodowcy wyodrębnili ponad 400 ras psów o bardzo specyficznych cechach fizycznych. Osiągnięto to poprzez rozmnażanie ograniczonej liczby osobników o określonych cechach, co zaowocowało zmniejszeniem puli "dostępnych" genów.
W wyniku zmniejszenia zmienności puli genetycznej szansa na odziedziczenie wadliwych recesywnych genów drastycznie wzrosła. Wadliwe geny kodują predyspozycje do niektórych chorób, zaburzenia genetyczne i anatomiczne deformacje.
Kiedy dwa psy są łączone w parę szczenię dziedziczy po jednym genie od każdego z rodziców. Zmniejszenie zmienności puli genów zwiększa ryzyko skojarzenia dwóch osobników z tymi samymi wadliwymi genami.
W rezultacie większość ras psów ma listę chorób predysponowanych genetycznie. Na przykład owczarki niemiecki są predysponowane do zachorowania na dysplazję stawów biodrowych, a border collie na uszkadzającą mięśnie miopatię nitkowatą.
Jednocześnie dążenie do określonego wyglądu psa nierzadko wiąże się z pogorszeniem jego zdrowia – przykładowo spłaszczone pyski psów ras brachycefalicznych sprawiają, że mogą mieć one problemy z oddychaniem.
Zobacz także
Przekarmianie i brak aktywności
W porównaniu do wilków życia psów nie są zbyt intensywne. Wilki mają smukłe i wysportowane ciała, jedzą nieprzetworzone i bogate w składniki odżywcze produkty, dziennie przemierzają nawet 60 km.
Psy często mają atletyczne sylwetki, ale bardzo często są przekarmiane, co sprawia, że mają problemy z układem krążenia i poruszaniem. Niektóre z nich chorują na nadciśnienie i psią cukrzycę, co dodatkowo skraca ich oczekiwaną długość życia.
Dobra wiadomość: psy będą żyć dłużej
Istnieją badania naukowe poświęcone oczekiwanej długości życia psów i temu, jak ją przedłużyć. Dzieje się tak częściowo dlatego, że kochamy nasze czworonogi, a częściowo dlatego, że szukamy sposobu na wydłużenie życia ludzi.
Psy, starzejąc się, mają te same objawy, co ludzie: ich wzrok ulega pogorszeniu, mają trudności z chodzeniem, bezpośrednio przed śmiercią chudną. Pomoc im, może być pomocą dla ludzi.
Portugalski mikrobiolog Joao Pedro de Magalhaes zauważył, że w ciągu ostatnich 40 lat długość życia psów uległa podwojeniu. Badacz twierdzi, że za 1000 lat pies może żyć 300 lat. Ciekawe, ile będą żyli wtedy ludzie...
